Trước đây chỉ có Hoa Kỳ dùng biện pháp này để trừng phạt những quốc gia không đồng thuận với chính sách của Hoa Kỳ thì nay các quốc gia Âu Châu cũng đang làm một việc tương tự: cấm vận Hoa Kỳ. Họ không ồn ào, không đưa ra những nghị quyết thành văn nhưng ngấm ngầm kêu gọi toàn khối Âu Châu tẩy chay Hoa Kỳ: không dùng hàng hóa của Hoa Kỳ, không nhập cảng, không du lịch, không đầu tư, không mua công khó phiếu của Hoa Kỳ. Khẩu hiệu MAGA - Make America Great Again đã được Âu châu biến thành Make America Go Away. Nỗi ám ảnh muốn chiếm Greenland của ông Trump đã làm tổn thương quan hệ giữa Hoa Kỳ với châu Âu đến độ nhiều quốc gia tỏ ý không cần sự hiện diện của khối NATO ở Âu Châu, một vấn đề mà trước khi ông Trump trở lại tòa Bach ốc lần 2, không ai nghĩ đến.  Những cuộc biểu tình chống Mỹ, chống dùng hàng hóa của Mỹ diễn ra hàng tuần ở khắp nơi trên thế giới.

Chú thích hình: Tổng thống Trump và tổng thống vừa tuyên thệ của Venezuela Delcy Rodríguez/ Hôm nay là ngày 6 tháng 1, 2026, năm năm sau khi những người ủng hộ Trump nhận được sự cổ súy của ông xông vào Điện Capitol, trụ sở của Quốc Hội Hoa Kỳ để ngăn chặn việc kiểm nhận chiến thắng của Joe Biden trong chức vụ tổng thống, ông Trump vẫn cố chấp bám vúi vào một câu chuyện sai sự thật: là cuộc bầu cử năm 2020 đã bị đảng Dân Chủ “đánh cắp” và ông Trump là một nạn nhân. Trong hai năm tiếp theo, ông Trump đã nộp đơn kiện về kết quả bầu cử này trên khắp các tiểu bang Hoa Kỳ nhưng không đưa ra được một bằng chứng nào. Những người quyết chí theo ông Trump như cựu thị trưởng New York Giulianni (thua kiện và mất hết tài sản), đài FOX của ông Murdoch vu cho hảng chế tạo máy kiểm phiếu Dominion gian lận cho đảng Dân Chủ bị tòa phạt 850 triệu đô la.

Tình trạng di dân ở Hoa Kỳ khác xa các quốc gia khác trên thế giới. Đây là một “quốc gia” mới thành lập 300 năm nay. Những ông da trắng “thảo khấu” từ Âu Châu mang súng ống, đạn dược phiêu lưu đến Mỹ châu, áp đảo các bộ lạc thổ dân, chiếm cứ đất đai rồi càng ngày, càng khấm khá hơn, họ tuyên bố thành lập một quốc gia có hiến pháp riêng, có chính phủ, có quân đội không lệ thuộc gì đến những quốc gia “chôn nhau, cắt rúng” của họ. Quốc gia này mang tên là United States of America mà tiếng Việt gọi là Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Nó không khác gì chính sách thuộc địa đã được áp đặt tại Phi Châu, Á Châu vào thế kỷ 17, 18, 19. Điều khác biệt là những bộ lạc thổ dân không phải là những quốc gia và bọn người tạp chủng đến đây cũng không được triều đình của một quốc gia nào phái đến đô hộ để vơ vét tài nguyên, nhân lực như những phần đất thuộc địa. Tóm lại, Hoa Kỳ không phải là một quốc gia với một dân tộc thuần chủng khi bắt đầu. Như nước Pháp và người Pháp, nước Anh và người Anh, nước Tàu và người Tàu, nước Việt của người Việt.

Nhưng ông Satalin lại có một câu nói để đời mà dù ông chết 70 năm rồi dân “Liên Bang Sô Viết” vẫn không thể quên: : "Give me the man and I will give you the case – Cứ mang bất cứ tên nào đến đây, ông sẽ cho chúng mày biết tội của nó”.  Người Ba Lan có một bản nhạc dựa trên ý tưởng này “Show me the man and I show you the crime” để công kích sự lạm dụng quyền lực trong ngành công pháp thời Stalin ở Ba Lan: tòa án là “đồng chí” của công an, của nhà nước, chưa ra tòa đã biết trước về những hình phạt khắc nghiệt cho người dân khi “bộ tam xên” này gồm thu vào một mối. Cụm từ “Show me the man and I show you the crime” cho đến ngày nay, cũng thường được dân chúng Nga sử dụng để mô tả việc công an và tòa án bịa đặt tội danh, tạo ra chứng cớ để vu oan, xử tội những người chống đối chế độ.  

Đạo luật Bảo vệ Bệnh nhân và Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (tiếng Anh: Patient Protection and Affordable Care Act, viết tắt PPACA), thường được gọi (đơn giản hơn) là Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (Affordable Care Act, ACA) hoặc Obamacare. Đây là một đạo luật liên bang Hoa Kỳ đã được Tổng thống Barack Obama ký thành luật ngày 23 tháng 3 năm 2010. Cùng với Đạo luật Hòa hợp Giáo dục và Chăm sóc Y tế (Health Care and Education Reconciliation Act of 2010) 2 đạo luật này thể hiện đợt chỉnh sửa đáng kể đối với hệ thống y tế Hoa Kỳ kể từ khi đạo luật Medicare và Medicaid năm 1965. Đạo luật này được ban hành dưới thời tổng thống OBAMA nên từ đó đã được gọi tắt là OBAMACARE theo đúng tinh thần marketing của Hoa Kỳ: ngắn gọn, hữu hiệu và dễ nhớ. Dù ghét hay thương, dù ủng hộ hay chống đối thì danh xưng OBAMACARE cũng đã đi vào lịch sử nước Mỹ qua một đạo luật y tế mang tính cách “cách mạng” trong hệ thống bảo hiểm y tế không “lối thoát” của Hoa Kỳ. Thử hỏi nếu đạo luật này được ban hành dưới trào tổng thống Bill Clinton hay tổng thống Bush cha hay con thì có thành ClintonCARE hay BushCARE không? Chắc chắn là không. Không phải vì hai ông này da trắng hay vì ông Obama da đen mà chỉ vì ClintonCARE hay BushCare nghe không thuận tai. Có thể “nó” sẽ chỉ được gọi là Affordable Care Act hay ACA mà không là Obamacare. TrumpCARE lại càng nghe không được. Vì danh tự Trump rất gần với “dump” (rác rưởi, phế bỏ). Coi như ông Obama không cầu mà được.

Đảng Dân chủ đã giành được một loạt chiến thắng trên khắp cả nước vào Thứ Ba 4 tháng 11 vừa qua. Đây là ngày bầu cử quan trọng đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump trong đó đáng chú ý nhất là cuộc bầu cử Thị Trưởng thành phố New York, Thống đốc tiểu bang Virginia, Thống đốc tiểu bang New Jersey và cuộc bầu cử phân chia khu vực bầu cử mới tại tiểu bang California – dự luật 50 - để đáp lại việc Thống Đốc và Quốc Hội Cộng Hòa tại tiểu bang Texas đã tự ý chia vùng lại tại đây để tăng thêm 5 ghế dân biểu theo lời yêu cầu của tổng thống Trump.

Với những người không thích ông thì ông Trump không chỉ Make America Great Again mà ông Trump đang Make America Goofed Around, “siêu cường” Hoa Kỳ đang biến thành một “trò cười”, nước Mỹ trở nên một hình tượng ngớ ngẩn trong mắt nhân loại. Trong khi tòan thế giới chú trọng về hai cuộc chiến càng ngày càng nóng ở Gaza và Ukraine thì ông Trump chỉ tập trung hai vấn nạn: di dân và biến đổi khí hậu. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử LHQ, một ông tổng thống dùng cụm từ “Go to hell- xuống hỏa ngục” dành cho những quốc gia không có cùng quan điểm với mình. Nhưng với những người thích ông thì họ cho ông là thiên sứ nhà trời xuống trần để cứu rổi nhân loại.

Chuyến đi dự trù từ mùa đông năm 2019 khi tôi chính thức giã từ nghiệp báo giấy. Nhưng con gái tôi bàn ra, mẹ và hai bác đều “già”, mùa đông Montréal lạnh lắm, mấy ông bà già lái xe đi đâu được chứ. Chờ đến mùa Xuân mẹ hãy đi. Thế là chúng tôi hẹn nhau mùa Xuân năm 2020.Đâu ai có thể ngờ rằng đó là mùa Xuân mở đầu cho cơn đại dịch COVID kinh khủng càn quét qua thế giới này. Mãi đến gần một năm rưỡi sau, tình hình mới tạm yên ổn, người sống đều đã được chủng ngừa, người chết cũng đã … yên bề, chúng tôi lại bàn về chuyến “công du” Bắc Mỹ của tôi thì bệnh suy thận của anh Thuận trở nên trầm trọng.

Chấp nhận hay không là do nơi chúng ta vì tóc là một “bộ phận” của cơ thể mà chúng ta có thể thay đổi tùy ý: sắc màu, bản thể. Cô Rachel có thể đi tẩy trắng, nhuộm lại màu nâu nhạt, kéo thẳng mái tóc xoăn để có lại mái tóc thẳng như cũ. Bà già tóc bạc như cước này đi nhuộm đen còn dễ hơn nhiều. Nhưng cô Rachel đã tập sống với mái tóc mới và bà già tóc bạc cũng đã chấp nhận mái tóc mới. Với cô, qua một cơn thập tử nhất sinh, sức khỏe quan trọng hơn màu tóc. Với bà già tóc bạc, vào lúc có thể giải phóng mình ra khỏi những hệ lụy của đời sống khi quyết định “không nhuộm tóc đen” thì không có lý do gì bây giờ lại không chấp nhận cái màu tóc “tự nhiên” làm bạn đồng hành với suốt đời còn lại. Dù vẫn bâng khuâng tự hỏi: tại sao mình lại không có một mái tóc muối tiêu “bình thường” như bạn bè! Để còn có cơ hội dấu đi số tuổi thật ít nhiều!

Tôi muốn tin như vậy. Đất nước văn minh, hùng mạnh và nhân bản này sẽ không có gì làm thay đổi được. Vậy mà không phải riêng tôi mà còn rất nhiều công dân Hoa Kỳ đã rất buồn rầu và tuyệt vọng vì uy tín và hình ảnh của Hoa Kỳ sau 80 năm xây dựng bổng biến mất trong vòng 100 ngày. Hàng ngày không biết bao nhiêu nhà khoa bảng, trí thức, khoa học gia, bình luận gia, ký giã, tài tử lên tiếng cảnh báo về những điều tồi tệ đã và đang xảy ra Will Make American Fail – sẽ khiến nước Mỹ lụn bại.

Một trái tim làm từ những mảnh gạch vỡ tại vị trí cabin nơi hai chị em, Blair Harber 13 tuổi và Brooke Harber 11 tuổi tại trại Casa Bonita. Xác của hai đã được tìm thấy nắm tay nhau. (Danielle Villasana/For The Washington Post)/ Mười ngày sau khi trận lũ lụt lịch sử xảy ra ở miền Trung tiểu bang Texas, nhà chức trách xác nhận có 134 trường hợp tử vong và trên 100 người được báo cáo là mất tích. Thật ra số người mất tích chưa thể xác định được vì dọc theo sông Mystic là những địa điểm mà người Mỹ thích tụ tập để cấm trại. 

Tôi đến Mỹ được 48 năm. Vậy mà chứng kiến những gì xảy ra trên đất nước này từ khi ông Trump thành tổng thống 2 nhiệm kỳ mà phân vân tự hỏi đối với ông Trump: ai thực sự là người Mỹ, công dân Mỹ. Vì nếu không phải là một người da trắng thì dù sinh ra trên đất nước Mỹ, đối với ông Trump, cũng không có gì là an toàn nếu bạn không trung thành với ông ấy.

Chúng ta … xứng đáng để nhận hậu quả dù nó tồi tệ đến đâu! Chúng ta, với tư cách là người Mỹ, xứng đáng khi “được” chứng kiến ​​đất nước này sụp đổ. Khi những lời nói dối trở thành sự thật. Khi sự thật và sự kiện thực sự trở thành… thuyết âm mưu hay fake news. Danh  dự và Trách nhiệm không tồn tại. Màu da, giới tính, khuynh hướng tình dục, tín ngưỡng tôn giáo hoặc khuynh hướng chính trị được coi là quan trọng hơn quyền công dân của con người. Hiến pháp Hoa Kỳ chỉ là “đồ nghề” để các chính trị gia vung vẩy trước mặt dân dù hầu hết họ là những người chưa từng đọc qua những điều này.

Theo biểu đồ trên đây thì ba quốc gia Mexico, China và Canada là giao dịch thương mại với Hoa Kỳ nhiều nhất năm 2024 và sang năm 2025 cả ba bị ông Trump giáng cho những thuế quan “khó nuốt”.Theo ông Trump thì những vấn đề như chiến tranh Ukraine, di dân, lạm phát, vật giá leo thang, thuế quan không công bình cho nước Mỹ này đều là lỗi của ông già Biden “ngáy ngủ” – Sleepy Biden. Ukraine là Biden’s War, nạn di dân là do Biden mở cửa biên giới, vật giá cao là do Biden làm, ông Biden lên quá rồi nên bây giờ ông Trump không làm xuống được nữa.Vấn đề “Lỗi tại ông Biden mọi đàng này”, Đào Nương tôi hoàn toàn đồng ý với ông Trump vì cái tội lớn nhất của ông Biden và đảng Dân Chủ là đã có 4 năm để tránh cho nước Mỹ và cả nhân loại một “thảm họa”  nhìn thấy trước mà không làm được. Còn kêu ca gì nữa!

Thời gian không thể là một liều thuốc nhiệm mầu khi vết thương vẫn còn đang rỉ máu. Đã năm mươi năm chúng tôi không còn đời sống cũ. Nghĩ gì, nhớ gì trong ngày ba mươi tháng tư? Còn chút nào trong bạn, trong tôi, những tiếc thương nuối tiếc cho những ngày tháng trước 1975 của một Việt Nam Cộng Hòa ? Hay là bây giờ tuổi già, lại biến thành nỗi tiếc thương bạn bè đã ra đi về cõi khác, đã vượt qua biển trời khiến chúng ta đau đớn, tiếc thương còn hơn nổi đau mất nước ngày nào ?

Còn vài ngày nữa là ngày 30 tháng 4. 50 năm về trước cũng ngày này, 30 tháng 4/1975, những người Việt Nam sống tại miền Nam Việt Nam từ vĩ tuyến 17 trở xuống bắt đầu hoặc một đời lưu vong nơi xứ người hoặc một đời làm công dân hạng hai ngay trên ngay quê hương và đất nước của mình. 50 năm qua đã minh chứng một điều là đảng CSVN không “giải phóng” miền Nam để thống nhất đất nước mà là để đô hộ và trả thù người sinh sống ở miền Nam. Đó là một điều hiển nhiên mà họ không thể chối cãi được.

Cơ quan truyền thông toàn cầu Hoa Kỳ - the US Agency for Global Media (USAGM) giám sát tất cả các chương trình phát sóng quốc tế phi quân sự của Hoa Kỳ có khi là từ ngân sách liên bang, có khi là từ ngân sách của  Quốc hội Hoa Kỳ. Cơ quan này điều hành sáu mạng lưới: Đài tiếng nói Hoa Kỳ, Đài phát thanh châu Âu tự do, Đài phát thanh Á Châu tự do, Văn phòng phát thanh Cuba, Mạng lưới phát thanh Trung Đông và Quỹ công nghệ mở (Voice of America, Radio Free Europe/Radio Liberty, the Office of Cuba Broadcasting, Radio Free Asia, the Middle East Broadcasting Networks and Open Technology Fund). Sau ngày 15 tháng 3 năm 2025, Chính quyền Trump quyết định chấm dứt các khoản tài trợ cho Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ này cùng lúc với nhiều cơ quan khác đã nêu ra ở đầu bài viết.

Giới luật gia Hoa Kỳ có một danh từ để gọi những anh luật sư chuyên “hù” dọa thân chủ hay đối phương là “Snake Lawyer”. Loại luât sư không giỏi nghề hùng biện, không giỏi luật nhưng giỏi mánh mung. Họ thường phủ đầu thân chủ bằng kiện tụng nhưng khi gặp đối phương cứng cựa hơn thì sẽ rút lui, mặc thân chủ chết sống mặc bây. Sở dĩ, gọi là Snake Lawyer thì chúng giống như loài rắn Cobra thường giương cao đầu định mổ vào người đến gần, nhưng khi gặp người gan dạ thật sự đến gần thì chúng co đầu lẩn trốn ngay.Hình ảnh này … hơi giống ông tổng thống của nước tui. Nên tục danh của ổng từ nay sẽ là The Snake President.

Washington ngày nay không còn là Washington của ngày xưa nữa…Một tuần lễ đã trôi qua sau khi tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump sát sà phòng ông Tổng thống Ukraine Zelensky trong một cuộc gặp gỡ  mà Ukraine hy vọng Hoa Kỳ sẽ giúp giải quyết được cuộc chiến kéo dài 3 năm qua bằng những điều kiện mà đất nước ông có thể chấp nhận được. Trước ống kính của toàn thế giới, ông Trump không dùng ngôn ngữ ngoại giao “tối thiểu” của một nguyên thủ quốc gia, sau khi trách tổng thống Zelinsky không biết tôn trọng “phòng bầu dục, nơi làm việc “linh thiêng” của tổng thống Hoa Kỳ” và không biết ơn Hoa Kỳ đã trợ giúp Ukraine trong nhiều năm qua, chơi game với sinh mạnh con người, không có thiện chí hòa bình và đuổi ông Zelinsky ra khỏi nơi đây trước sự ngỡ ngàng của toàn thế giới.