Thế hệ “baby boom” của nước Mỹ và “baby doom” của nước Việt tuy được sinh ra cùng thời nhưng nghịch hướng. Baby boom của người Mỹ là do hào hứng vì chiến thắng trong Đệ nhị Thế chiến cho nên người ta mạnh dạn sinh con đẻ cháu. Trái lại, “baby doom” của người Việt chúng ta là tác động của những đau thương, mất mát và chia lìa trong cuộc chiến chống Pháp cho nên những người yêu thương nhau vẫn ngại ngùng trước trách nhiệm với thế hệ mai sau. May mà năm 1954 còn có Chiến thắng Điện Biên Phủ, nhờ thế chiến tranh tạm thời chấm dứt với cái giá phải trả là đất nước tạm chia căt  cho đến khi Cộng Sản Bắc Việt mở cuộc chiến tồi tệ phi nhân đánh vào Miền Nam ruột thịt sáu năm sau...

 Theo The Washington Post, vào tháng 10, các nhà bảo tồn di tích lịch sử đã yêu cầu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump không nên nhanh tay phá dỡ khu dinh thự phía Đông của Tòa Bạch Ốc để xây dựng một phòng khánh tiết rộng lớn hơn cả tòa nhà chính (90,000sqfts). Nhưng ông Trump đã bất kể những khuyến cáo này và ra lệnh tháo dỡ ngay khu dinh thự phía đông vào ngày 28 tháng 10 một cách vội vã, thiết bị tháo gỡ được vận hành vào ban đêm khiến không một cơ quan nào trở tay kịp trong việc ngăn chận. Ông Trump hy vọng sẽ hoàn thành nó trước khi nhiệm kỳ tổng thống của ông kết thúc vào năm 2029 và nhờ đó, ông sẽ ghi lại một “dấu ấn” trong lịch sử Hoa Kỳ và khu dinh thư phía Đông sẽ mang tên Trump Wing thay vì East Wing.

Cuộc khủng hoảng môi trường xuyên biên giới này đã ảnh hưởng đến sông Mekong, và các chuyên gia cảnh báo rằng chất ô nhiễm có thể lan tới cả Biển Đông.

Tôi mơ về một nước Việt Nam hòa bình, tân tiến trên nền tảng của những giá trị tinh thần mà lịch sử đã nhồi vào nền văn hiến của nước ta. Cả cuộc đời xã hội của tôi là để đóng góp vào sự ước mong ấy.     Trần Ngọc Ninh, Ước Vọng Duy Tân, 2012

Cảnh quan ngày nay của hồ Nhĩ Hải, Vân Nam (2025), cho thấy cả một hệ sinh thái đang hồi sinh: độ trong của nước hồ đã được cải thiện đáng kể, phản ánh trạng thái khỏe mạnh của hồ và đây chính là kết quả kỳ diệu và mẫu mực của nhiều năm nỗ lực làm sống lại một con hồ đang chết dần.  

Trong một thời thế đầy dẫy những diễn biến bạo động, đảo điên như một thời “tam quốc chí” (Mỹ-Nga-Tàu) hiện nay, hầu như lúc nào cũng có thể bùng phát những chuyện không thể ngờ được, nhưng thời  nay chẳng mấy ai thực sự ngạc nhiên. Cứ xem những chuyện xảy ra vào giữa tháng sáu này mới thấy được chúng ta đang sống vào một thời bất an như thế nào, nhưng ai cũng phải nhún vai, lắc đầu như thể không có chuyện gì xảy ra.

Tượng Thomas Paine ở Paris./ Thông điệp No Kings! Là tiếng vang vọng sâu thẩm từ trái tim của dân tộc Hoa Kỳ, bắt nguồn từ những hiểu biết lâu đời nhất về công cuộc lập quốc của người Mỹ. Vào thời điểm quan trọng nhất, công cuộc đó không chỉ là sự lật đổ một vị vua duy nhất: Vua George III của Anh mà đó là việc chống lại bất kỳ lãnh tụ nào tự phong vương cho mình, theo lời của Tom Paine, là "kẻ côn đồ chính của một băng đảng bất ổn, có cách cư xử tàn bạo hoặc xảo trá một cách tinh vi đã giúp hắn ta giành được danh hiệu lãnh tụ trong số những kẻ cướp bóc".

Tính đến nay, 50 năm, hay năm thập niên, hay nửa thế kỷ, đã trôi qua kể từ ngày người dân Miền Nam mất nước. Đó là một mất mát ngày càng sâu sắc, cho dù cũng có thể ngày càng khó cảm nhận. Năm mươi năm là một thời gian quá dài để nhớ những gì đã mất. Hiểu biết lịch sử, hiểu biết chính trị, người ta ngày càng bớt vọng tưởng về đêm và càng thêm thực tế ban ngày. Thế nhưng những mất mát vẫn còn đó, và ngày càng làm cho người ta cảm thấy những thiếu thốn trong đời sống tinh thần. Dĩ nhiên điều này chỉ đúng với một số người - những người đã sống, đã biết những gì người ta có được trong thời còn nước còn non để hiểu được mất nước người ta đã mất những gì trong cuộc sống.

LGT: Lech Wałęsa là cựu tổng thống Ba Lan từ năm 1990 đến năm 1995 ​​và đoạt giải Nobel Hòa bình. Ba Lan là quốc gia lọt vào vòng kiểm soát của Cộng sản Nga Sô sớm nhất kể từ năm 1926. Là một thợ điện, ông Wałęsa trở thành lãnh đạo của phong trào Đoàn kết và lãnh đạo một phong tráo đấu tranh dân chủ thành công, chấm dứt chế độ Cộng sản ở Ba Lan năm 1989 cùng lúc với sự sụp đổ của Liên Bang Sô Viết và chấm dứt thời kỳ Chiến tranh Lạnh giữa hai khối Tự do và Cộng sản. Sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 1990, Wałęsa trở thành tổng thống dân chủ đầu tiên của Ba Lan được bầu theo chế độ phổ thông đầu phiếu. Trong sự sụp đổ của LIên Bang Sô Viết có 4 nhân vật chính: tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan, tổng thống Nga Gorbachev, Đức Giáo Hoàng gốc Ba Lan John Paul II và không thể thiếu sư hiện diện  của chủ tịch phong trào Đoàn kết Walesa, người trở thành đầu tiên của một Ba lan Dân Chủ, hậu Cộng sản. Sau khi chứng kiến cảnh tổng thống Ukraine Zelinsky “bị” hai ông tổng thống Trump và phó tổng thống Vance của Hoa Kỳ nhục mạ tại Tòa Bạch ốc ngày 28 tháng 2, 2025, cựu tổng thống Ba Lan Walesa đã viết lá thư ngỏ gửi tổng thống Trump của Hoa Kỳ. Thư này đã được phổ biến trên hầu hết các diễn đàn thế giới. Bản dịch sau đây của SàigonWeekly.

Cho phép tôi nhắc lại chuyện cũ.50 năm trước, miền Nam Việt Nam thất trận. Cùng những người Việt tị nạn Cộng sản đến Mỹ thủa ấy, đại gia đình tôi – cũng là gia đình đầu tiên – được định cư ở Bloomington, Illinois.Trưa thứ Ba đến, sáng thứ Năm đi làm. Trại chủ những cánh đồng đậu nành ở Normal, thương chàng nhà văn tị nạn, cho cái job nhẹ hều. Với một dụng cụ, giống cái kéo có cán dài – chắc là một loại weed cutter – thong thả đi giữa các luống đậu, cắt những cây dại mọc lẫn với đậu. Chỉ làm buổi sáng, trung bình 4 tiếng.

Đúng năm mươi năm đã trôi qua từ ngày người dân Miền Nam mất nước. Quê hương còn đó, nhưng ngày càng xa lạ, mịt mù. Có lẽ chỉ có những người thất thập, bát thập trong chúng ta còn có thể còn nhớ lại được ngày hôm đó, xe tăng của địch chạy tràn vào thủ đô Saigon như xe tang mang đi đất nước, tường rào Dinh Độc Lập ở trung tâm Saigon bị thiết giáp của địch xô ngã để tiến vào, và rãi rác trên nhiều con đường, những người lính Cộng Hòa thất thểu trên đường về nhà.

Tính đến giữa tháng tư này, Tổng thống Donald Trump đã trở lại Tòa Bạch Cung được ba tháng, một thời gian ngắn ngủi nhưng ông đã làm được nhiều chuyện lạ lùng, và ngoài những lo lắng mà có lẽ ai cũng có vì không biết chuyên gì xảy ra, dư luân cũng ít nhiều cảm kích vì ông đã cho người ta thấy, hầu như lần đầu tiên không những trong đời của họ mà cả trong lịch sử nước Mỹ, hệ thống chính trị của đất nước có thể dễ dàng hỗn loạn và hoảng loạn đến mức nào! Người ta những tưởng nay ông sẽ bắt đầu một nhiệm kỳ thứ hai một cách thuận lợi hơn vì đã có kinh nghiệm bốn năm qua suy tưởng về chuyện nước nhà (những vấn đề của đất nước, của xã hội đang đòi hỏi phải có hành động) và trách nhiệm của người điều hành ngành hành pháp xác định hướng đi của đất nước. Nhưng qua những gì ông đã làm được trong ba tháng qua, người ta chỉ thấy nổi rõ một cơ chế chính trị bế tắc của đất nước: không ai bảo được ông!

Lời tổng thống Nguyễn Văn Thiệu: “Những tin đồn bỏ Thừa Thiên, hay Đà Lạt, hoặc một vài nơi khác chỉ là những tin đồn nhằm tạo hoang mang trong quần chúng và hoàn toàn vô căn cứ.“-- Cho nên, tôi kêu gọi đồng bào hãy bình tĩnh và vững tin với một ý chí chống Cộng dứt khoát, với tình Quân Dân đoàn kết hy sinh trong chiến đấu, với sự sát cánh hậu phương tiền tuyến, chúng ta sẽ không bao giờ để cho Cộng Sản xâm lược thôn tính miền Nam Tự Do thân yêu này. đã nói quá đủ. Người viết xin miễn có lời bàn.

Nửa thế kỷ đã trôi qua. Một thời gian khá dài, nhiều người trưởng thành sống vào thời đó nay đã ra đi, ai còn lại quên nhiều hơn nhớ. Trong mùa kỷ niệm một biến cố lịch sử làm thay đổi cục diện cuả cả một dân tộc, người viết muốn viết lại mấy kỳ Sổ tay từ 50 năm trước. Không phải chép lại những gì đã viết, mà ôn lại những gì đáng nhớ, đã sẩy ra từ nửa thế kỷ, vào giai đoạn cuối cùng của VNCH. Và đôi khi, cũng ghi lại cả những gì đang sẩy ra 50 năm sau ở Mỹ. Có những điều Sổ tay hồi đó không ghi, mà bây giờ nên nhớ. Có những điều diễn ra bây giờ, mà quen thuộc như chuyện năm xưa.

Trong thời buổi văn minh hiện đại ngày nay, Donald Trump đúng là một tổng thống độc đáo – cưc kỷ độc đáo vì chủ trương một chính phủ “của ta, do ta, vì ta” như được thấy qua hành động của ông. Ngay trong tháng đầu tiên sau khi trở lại Nhà Trắng kể từ ngày 20-1-2025, tai tiếng của ông đã vang dậy như cồn. Trump cũng biết điều đó. Trước đây ông vẫn so sánh mình với Tổng thống thứ 16: ông Lincoln thì cho người da đen quyền làm người, ông Trump thì cho người da trắng quyền đứng trên con người. Nay thì ông Trump cứ cho rằng mình có thể ngang tầm với Tổng thống đầu tiên của nước Mỹ: George Washington là người có thành tích lập quốc và khai sinh nền dân chủ Mỹ cách đây 250 năm, Donald Trump thì đang thúc đẩy cho nước Mỹ trở thành bá chủ thế giới - chỉ “thỏa hiệp” với Nga của Putin mà thôi.

Lời Giới Thiệu của nhà văn Ngô Thế Vinh : Tom Fawthrop là nhà báo, nhà hoạt động môi sinh người Anh, người bạn đồng hành bấy lâu với Nhóm Bạn Cửu Long. Anh đã tường trình về sông Mekong trong 12 năm qua với tư cách là nhà nghiên cứu và diễn giả tại các đại học ở Singapore, Thái Lan, Cam Bốt, và Việt Nam. Các bài viết của anh về lưu vực này đã được phổ biến rộng rãi trên các tạp chí Economist, The Diplomat và The Guardian. Tom cũng là nhà sản xuất cuốn phim tài liệu “Where have All the Fish Gone” về thảm họa trên sông Mekong. Anh Tom vừa gửi cho chúng tôi bài viết mới nhất của anh đăng trên tạp chí The Diplomat ngày 14.02.2025 về dự án đập thuỷ điện thứ sáu trên dòng chính hạ lưu sông Mekong: Dự án Sanakham dọc theo biên giới Thái Lan và Lào được cho là  đầy rủi ro, đang gây ra bao nỗi lo âu cho cư dân hai nước trong vùng xây đập. Cám ơn anh Tom Fawthrop đã đồng ý cho phép phổ biến rộng rãi bài viết này trên các diễn đàn tiếng Việt hải ngoại và trong nước. https://thediplomat.com/2025/02/sanakham-dam-sparks-fear-and-anguish-along-the-thai-lao-border/

ĐỨC NĂNG THẮNG SỐ! Kính Chúc Quý Vỵ Một Năm Ất Tỵ 2025 An Bình và Thịnh Đạt

Đức Giáo Hoàng Phanxicô mới được Tổng Thống Biden trao tặng Huy chương Tự do hạng đặc biệt (with distinction), một vinh dự cao quý nhất của nước Mỹ, vào ngày Thứ Bảy 11 tháng 1, 2025. Ngài có lý do đứng trước gương với huy chương mới, để xem mình tốt đẹp như thế nào. Trong bài báo trên The New York Times, 17 tháng 12, 2024, về tín ngưỡng và hài hước, Ngài viết, “lời khuyên tốt nhất cho người soi gương là hãy tự cười mình.” Hãy khoan so sánh Ngài với những người được Tổng Thống Biden tặng Huy Chương Tự Do gần đây, vì điều này chết cười, có thể làm chúng ta chết vì cười. Nếu hôm nay Đức Giáo Hoàng đứng trước gương, Ngài có gì để tự cười mình?

​​​​​​​Cố Tổng Thống Park Geun-hye của chú bé dân chủ Nam Hàn đang tại chức, làm bậy, bị lôi ra tòa kết án, cho vào tù tức thì, người khác lên thay. Mọi sinh hoạt của quốc gia vẫn tiếp tục và đất nước phát triển như thường lệ. Tổng thống Trump của Mỹ, làm bậy trong lúc đang tại chức. Hết nhiệm kỳ, bị kết 34 tội, không bị một ngày tù, rồi lại ra tranh cử, thắng lợi, thành Tổng thống Mỹ ngon lành.