“Đại Thắng” Mùa Thu của Đảng Dân Chủ
Đảng Dân chủ đã giành được một loạt chiến thắng trên khắp cả nước vào Thứ Ba 4 tháng 11 vừa qua. Đây là ngày bầu cử quan trọng đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump trong đó đáng chú ý nhất là cuộc bầu cử Thị Trưởng thành phố New York, Thống đốc tiểu bang Virginia, Thống đốc tiểu bang New Jersey và cuộc bầu cử phân chia khu vực bầu cử mới tại tiểu bang California – dự luật 50 - để đáp lại việc Thống Đốc và Quốc Hội Cộng Hòa tại tiểu bang Texas đã tự ý chia vùng lại tại đây để tăng thêm 5 ghế dân biểu theo lời yêu cầu của tổng thống Trump.
Những cuộc thăm dò ý kiến của nhiều diễn đàn trong thời gian gần đây cho thấy dân chúng Hoa Kỳ bày tỏ sự bất mãn với những chính sách của ông Trump. Kết quả của những cuộc bầu cử này đã xác định cử tri Hoa Kỳ không hài lòng với chính quyền Trump vì nguy cơ đưa đến một nền kinh tế đã có nhiều dấu hiệu suy thoái của Hoa Kỳ. Tuyên bố của ông Trump sau “đại thắng mùa Thu” này của đảng Dân Chủ thì: Không có gì phải ngạc nhiên. Đó là những cuộc bầu cử tại những tiểu bang “xanh” thuộc đảng Dân Chủ thì UCV Dân Chủ thắng là đúng rồi. Nhưng thật ra, kết quả cuộc bầu cử ngày Thứ Ba vừa qua cho thấy sự thất vọng của cử tri Hoa Kỳ dành cho đảng Cộng Hòa và ông Trump sâu xa hơn nhiều,
Tại Virginia: Ngoài ÚCV Dân chủ Abigail Spanberger đã đánh bại ỨCV Cộng hòa Winsome Earle-Sears để trở thành phụ nữ đầu tiên là thống đốc tiểu bang còn có UCV Dân Chủ Jay Jones đã thắng cử chức tổng chưởng lý Virginia dù chiến dịch tranh cử của ông gặp nhiều rắc rối trong giai đoạn cuối cùng của cuộc đua. Ngoài ra, Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ của tiểu bang Ghazala Hashmi trở thành phụ nữ Mỹ đầu tiên gốc Hồi Giáo đắc cử chức phó thống đốc tiểu bang. Đảng Dân Chủ đã thắng tất cả cuộc chạy đua vào Hạ viện của tiểu bang Virginia trong ngày bầu cử này.
Tại New Jersey: Đảng Dân chủ đã thắng cuộc đua thống đốc với UCV Dân Chủ Mikie Sherrill đánh bại UCV Cộng hòa Jack Ciattarelli trong một cuộc tranh cử mà bà Sherrill đã công khai biến thành một cuộc trưng cầu dân ý về chính quyền Trump.
Tại California: 64% cử tri California đã đồng thuận dự luật 50, phân chia khu vực bầu cử mới do các đảng viên Dân chủ tiểu bang đưa ra, tạo thêm năm ghế Dân Biểu Hạ viện vào cuôc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm tới và để chống lại những nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử của đảng Cộng hòa ở các tiểu bang khác như Texas nhằm gia tăng thêm ghế dân biểu CH tại những tiểu bang này. Điều khác biệt là tại California, đảng Dân Chủ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý trước khi “chia vùng” còn tại các tiểu bang do đảng CH nắm đa số thì việc chia vùng do đảng CH quyết định mà không hỏi ý dân. Do đó việc “chia vùng, thêm ghế” này sẽ không chấm dứt tại đây mà hứa hẹn sẽ còn diễn ra trên nhiều tiểu bang khác vì ông Trump lo sợ sẽ mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong năm tới.
Tại Pennsylvania: Ba thẩm phán Tối cao Pháp Viện tại tiểu bang “chiến trường” Pennsylvania đều được cử tri lưu nhiệm, giữ được đa số 5-2 của đảng Dân chủ trong cơ cấu này.
Nhưng cuộc tranh cử gây chấn động và chú ý cho cả thế giới là cuộc chạy đua chức vụ Thị Trưởng Thành phố New York: Đảng viên Dân chủ lần này là một người di dân Hồi Giáo mới 34 tuổi Zohran Mamdani. Ông Mamdidni đã đánh bại cựu Thống đốc Andrew Cuomo, một nhân vật thuộc loại “nhà nòi”, con rễ của gia đình Kennedy và đã góp mặt trên 30 năm trên sân khấu chính trị tại thành phố này để trở thành thị trưởng trẻ tuổi nhất tại đây. Nên nhớ thành phố New York là Trung Tâm Tiền Tệ của thế giới và là nơi “sản xuất” ra nhân vật Donald Trump. Mặc dù ông Trump đã thường xuyên gọi ông Mandani là “cộng sản” nhưng không ai quan tâm đến “vấn nạn” này nhất là khi người lên tiếng là Donald Trump, tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên công khai nhận mình là bạn của lãnh tụ Nga Sô Putin, của ông Kim Jong Ung của Bắc Hàn.
Tân thị trưởng New York Mamdani nhận mình là người theo chủ nghĩa xã hội -socialism. Ông Mamdini đã lôi cuốn được thế hệ trẻ, giới công nhân nghèo, cộng đồng di dân chán ngấy hình ảnh “vô dụng” của những chính trị gia “nhà nòi” Hoa Kỳ. Trong bài phát biểu sau khi chiến thắng, ông Mamdani tự đặt mình vào vị trí đối lập trực tiếp với Trump, người vào giờ thứ 25 của cuộc tranh cử đã ra thông cáo ủng hộ ông Cuomo, một nhân vật của đảng Dân Chủ từng đối lập với ông Trump. Tuy thắng cử và đầy hào khí nhưng ai cũng biết rằng thế giới tài chánh của Hoa Kỳ không phải là những gì chúng ta nhìn thấy ở bề mặt và những đề nghị “mị dân nghèo” của ông Mamdani giúp ông thắng cử cũng không dễ gì thực hiện được.
Quan điểm của nhiều đảng viên Cộng hòa như Matt Dixon, Henry J. Gomez, Jonathan Allen và Garrett Haake là dù không ai nghĩ rằng cuộc bầu cử thứ Ba vừa qua sẽ có kết quả thắng lợi như ông Trump hy vọng nhưng kết quả còn tồi tệ hơn so với những gì họ nghĩ. Tuy nhiên, các đảng viên Cộng hòa vẫn gạt bỏ kết quả này sẽ được lập lại trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm tới, 2026.
Một số diễn đàn “thân” Maga bày tỏ sự phẩn nộ khi tổng thống Cộng Hòa Trump lên tiếng ủng hộ cựu Thống đốc Andrew Cuomo trong cuộc chạy đua ghế Thị Trưởng thành phố New York. Ông này không chịu rút lui sau khi thua UCV Mamdini trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ mà trở lại tranh cử với tư cách là ứng cử viên độc lập trong khi ứng cử viên Cộng hòa Curtis Sliwa vẫn hy vọng sẽ tạo nên một bước đột phá hiếm hoi cho phe bảo thủ tại thành phố này. Theo họ thì không thể chấp nhận được việc một tổng thống Cộng Hòa lại công khai lên tiếng kêu gọi bỏ phiếu cho một UCV Dân Chủ chỉ vì UCV Cộng Hòa đang yếm thế. Điều này cho thấy đối với ông Trump, không có đảng dù CH Hay DC mà chỉ có quyền lợi của ông là ưu tiên. “Hiện tượng” Mamdini, một người di dân 34 tuổi, mới có quốc tịch Hoa Kỳ được 6 năm, không có hậu thuẩn của giới tài phiệt đắc cử chức vụ Thị Trưởng thành phố quan trọng nhất nước Mỹ với những chính sách “mị dân nghèo, lao động”, tự nhận là theo chủ nghĩa xã hội là một hiện tượng cực đoan cho thấy cử tri Mỹ chán ngấy bọn chính trị gia đang thao túng chính trường nhưng không có khả năng, không có tinh thần phục vụ đất nước, sẵn sàng chà đạp lên Hiến Pháp như đa số nghị sĩ và dân biểu trong Quốc hội Hoa Kỳ ngày nay.
Câu hỏi được đặt ra là : một người trẻ tuổi như Mamdini dù đắc cử thì có cần thiết để một ông tổng thống Hoa Kỳ đạp lên Hiến Pháp đe dọa cử tri New York là nếu bầu cho người này, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump sẽ cắt hết ngân khoản liên bang dành cho thành phố này? Thật ra thì ông Trump nói cho “rôm” để hù người không hiểu chuyện chứ ngân quỹ Liên bang dành cho tiểu bang không phải là do tổng thống quyết định mà là do những Ủy Ban liên hệ tại quốc hội biểu quyết. Wait and see!
*
Trong khi đó thì chính phủ Hoa Kỳ đóng cửa bước sang ngày thứ 38. Đây là lần đóng cửa lâu nhất của lịch sử Hoa Kỳ kể từ khi lập quốc vì những bất đồng giữa hai đảng về mức chi tiêu liên bang, về việc cắt giảm viện trợ nước ngoài và trợ cấp bảo hiểm y tế. Ông Trump “không thèm” điều đình với đảng đối lập là Đảng Dân Chủ dù ông không thể có được sự đồng thuận của 60 Thượng Nghị Sĩ để chấm dứt tình trạng này. Ngày hôm qua, ông Trump họp báo cho biết thuốc chống bèo phì sẽ được bán với giá hạ hơn nhưng không đề cập gì đến chuyện chính phủ đóng cửa.
Sáng hôm nay, 7 tháng 11, 2025, Thượng Viện Dân Chủ đề nghị mở cửa chính phủ lại với điều kiện chương trình bảo hiểm y tế cho 15 triệu người nghèo còn gọi là Obamacare kéo dài thêm một năm nữa để quốc hội tìm ra một biện pháp khác thay thế nhưng đảng Cộng Hòa đã bác bỏ. Do đó, việc đóng cửa chính phủ sẽ còn kéo dài rất lâu
Xã hội Hoa Kỳ bắt đầu xáo trộn vì vụ đóng cửa này. Bộ Giao Thông ra lệnh các hảng máy bay cắt 10% chuyến bay vì không có đủ nhân viên kiểm soát không lưu, nhân viên kiểm tra hành lý. Đầu tháng 11, chương trình yểm trợ thực phẩm cho người nghèo sẽ ngưng. Số lượng nhân viên bị ảnh hưởng là 900.000 người bị cho nghỉ việc tạm thời và 700.000 người làm việc không lương. Dù vậy, dân chết mặc dân, các ông dân biểu vẫn được lãnh lương đều đặn, không sao cả.
Theo kinh nghiệm của một phó thường dân như tôi thì dân Mỹ không nên ra khỏi nhà, không nên đi máy bay trong giai đoạn này. Thứ hai vừa qua tôi bay từ thành phố Houston về lại Orange county, California. Thường thì khi di chuyển trong nước, chúng ta chỉ cần đến trước 1 giờ là đủ nhưng tôi đã đến trước gần 2 giờ vì đứa cháu đưa tôi ra phi trường bận việc nhà. Trước khi đi, tôi nhận được tin nhắn của United Airlines dời từ Terminal C qua Terminal E, thường là trạm bay đường quốc ngoại. Khi tôi đến thì đoàn người chờ kiểm định hành lý đã xếp hàng cả ra ngoài đường. Tôi yên chí vì mình có TSA pre-check chắc sẽ nhanh hơn. Nhưng không vì thiếu nhân viên kiểm soát nên hảng United phải dời sang Terminal E chung với hảng máy bay khác. Báo hại sau khi ra khỏi được khu kiểm soát hàng ký, tôi chỉ còn 5 phút để chạy đến cổng máy bay. Cũng may mà tình trạng này không phải là “hiếm” nên sau tôi cũng còn vài hành khách cũng chạy như tôi trước khi máy bay đóng cửa.
Về đến nhà, thấy con nhỏ cháu nội đang mếu máo vì … tariff. Cách đây hai tuần, nó mua một cái laptop để chơi game bằng tiền để dành của nó qua ebay. Hôm nay nó nhận được hóa đơn thuế hải quan qua đường bưu điện. Có vẻ như cái laptop được gửi từ Canada, và bây giờ nó phải trả thêm 250 đô la nữa.
Cha nó đang bắt nó trả lại vì thiếu …. kinh nghiệm về tariff. Mộng chơi game của nó đã tan tành. Tóm lại, thuế hải quan được trả một phần bởi những người Mỹ dại khờ như con cháu nội của tôi. Họ quên … xem mặt người trước khi mua hàng. Từ nay, phải xem “mặt” ông Trump trước khi mua hàng vì “Trump tariff “ có thể thay đổi bất cứ lúc nào, vì bất cứ lý do gì. Họ quên rằng họ đang sống trong một thời đại mà mọi giá trị về dân chủ, về nhân bản của đất nước này đã tạm thời vắng mặt.
Đào Nương
