ĐIỂM TIN THẾ GIỚI NGÀY 5 THÁNG 5, 2020
làn sóng ‘chống Trung Cộng’ trên toàn cầu
Dân Biểu Liên Bang Hoa Kỳ Jim Jordan
Một báo cáo nội bộ của đảng cộng sản Trung Hoa (ĐCSTK) cảnh báo rằng Bắc Kinh đang phải đối mặt với làn sóng ngày càng gia tăng sau cuộc bùng phát của virus corona, theo bản tin đặc biệt của Reuters ngày 5 tháng 5, 2020.
Hãng tin này trích dẫn một số nguồn tin giấu tên trong nội bộ ĐCSTK cho biết tài liệu trên được Bộ An ninh Trung Cộng báo cáo Chủ tịch Trung Cộng Tập Cận Bình vào tháng 4, trong đó kết luận rằng quốc gia này đang đối mặt với làn sóng “chống Trung Cộng ” trên toàn cầu, chưa từng có kể từ sau vụ thảm sát Thiên An Môn năm 1989.
Đảng Cộng sản Trung Cộng do ông Tập dẫn đầu đang là tâm điểm của những chỉ trích trên khắp thế giới vì chính quyền này đã che giấu dịch COVID-19, đàn áp những người tiết lộ thông tin, khiến dịch bệnh lây lan tới 212 quốc gia, 251.947 người tử vong (tính đến sáng nay), hàng trăm triệu người mất việc làm hoặc tổn thất tài chính, hàng tỷ người phải chịu thiệt thòi ở các mức độ khác nhau.
TC ‘đầu độc’ sinh viên Mỹ bằng tuyên truyền?
Một nhóm các dân biểu Cộng hòa tại Hạ viện Hoa Kỳ đã công bố một bức thư hôm thứ Hai 4 tháng 5 buộc tội chính quyền Trung Cộng đang tìm cách đưa những luận điệu tuyên truyền của họ vào các trường đại học ở Mỹ. Đây là động thái phản đối Trung Cộng mới nhất của những người ủng hộ Tổng thống Trump.Nghị viên Jim Jordan, dẫn đầu các dân biểu thuộc đảng Cộng Hòa tại Hạ Viện, đã gửi thư cho Bộ trưởng Giáo dục Hoa Kỳ, Betsy DeVos, yêu cầu cung cấp thông tin và cáo buộc chính quyền Trung Cộng cung cấp tiền cho các trường đại học Hoa Kỳ nhằm đẩy mạnh truyền bá luận điệu của Đảng Cộng sản Trung Cộng và hạn chế các nghiên cứu về dịch viêm phổi Vũ Hán.
Trung Cộng đang là nước gửi nhiều sinh viên nhất tới học tập tại Mỹ, với khoảng gần 370.000 người vào năm 2018, chiếm một phần ba trong tổng số sinh viên quốc tế ở Hoa Kỳ. Những người có xu hướng chống Bắc Kinh tại Nghị viện Mỹ từ lâu đã đặt ra câu hỏi rằng liệu những nghiên cứu viên và sinh viên Trung Cộng tại Hoa Kỳ có phải là lực lượng đe dọa an ninh quốc gia hay không.
''Cuồng phong Covid-19'' nhắm vào Bắc Kinh
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc họp báo ngày 27/04/2020, đã tuyên bố có nhiều khả năng Bắc Kinh phải bồi thường vì đã để đại dịch Covid-19 lan tràn toàn thế giới. MANDEL NGAN / AFP
Tính đến hôm nay, 05/05/2020, lệnh phong tỏa nghiêm ngặt, để chống đỡ đại dịch Covid-19 chỉ còn được 5 quốc gia áp dụng, trong đó có Pháp. Chánh phủ Macron đang dò dẫm chuẩn bị khởi sự giai đoạn ra khỏi phong tỏa đầy gian nan, bắt đầu ngày 11 tháng 5.
Trước xin giới thiệu một số bài về quan hệ thế giới với Trung Cộng. Đặc biệt có bài nhận định của báo Le Figaro có một bài quan điểm tấn công Trung Cộng tương tự như chính sách của chánh phủ Trump trong mấy ngày qua: “Trong trận cuồng phong Covid-19, bão đang đổi chiều nhắm vào Bắc Kinh ».
« Bão đang đổi chiều, và bắt đầu thổi mạnh về hướng Trung Cộng . Khắp nơi trên hành tinh, càng ngày càng có nhiều tiếng nói đòi mở điều tra quốc tế để xác định nguồn gốc đại dịch Covid-19. Các sức ép ngày càng gia tăng chống lại chế độ cộng sản Trung Cộng , do Bắc Kinh từ chối cung cấp các kết quả điều tra dịch tễ học và mở cửa cho các chuyên gia quốc tế…. Nghiên cứu về các nguồn gốc của virus được giới khoa học và giới chính trị xem như là một nhiệm vụ cấp thiết để ngăn ngừa một đại dịch mới ».
Cộng đồng quốc tế giờ đây muốn biết rõ hơn về bệnh dịch, bùng lên từ Vũ Hán, khiến 3,5 triệu người lây nhiễm và ít nhất 230.000 người chết, theo các số liệu chính thức, buộc một nửa nhân loại sống trong phong tỏa, khiến kinh tế toàn cầu suy sụp.
Chính quyền Úc, vốn khá kín tiếng trên đấu trường ngoại giao quốc tế, cũng hứa hẹn sẽ gây áp lực với Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), nhằm mở một cuộc điều tra về nguồn gốc virus. Bắc Kinh dọa trả đũa, với việc tẩy chay hàng hóa và đại học Úc.
Liên Hiệp Châu Âu cũng bắt đầu cao giọng với Trung Cộng , cho dù với sự dè dặt, vì Liên Âu hiện có nhiều hợp đồng kinh tế với Trung Cộng , đặc biệt trong lĩnh vực trang thiết bị y tế. Trước đó, Bruxelles đã phải chỉnh sửa một tuyên bố lên án việc Bắc Kinh bóp méo thông tin, với những lời lẽ nhẹ nhàng hơn. Tuy nhiên, giờ đây Liên Âu tỏ ra kiên quyết hơn.
Bruxelles đang chuẩn bị một dự thảo nghị quyết cho một hội nghị toàn thể của WHO. Trong một cuộc trả lời báo Pháp, lãnh đạo ngoại giao Liên Âu, ông Joseph Borrell, nhấn mạnh đến « tầm quan trọng của việc làm sáng tỏ các bối cảnh cụ thể khiến đại dịch bùng phát », đòi hỏi một cuộc điều tra « độc lập » về những gì đã diễn ra. Cho dù coi Bắc Kinh là « một đối tác chiến lược », Liên Âu cần tìm ra được một « thế cân bằng về lợi ích ».
Tổ Chức Y Tế Thế Giới, mà từ đầu đến nay bị chỉ trích mạnh về thái độ thiên vị Trung Cộng , cũng bắt đầu thay đổi, với việc đề nghị Bắc Kinh cho tham gia điều tra nguồn gốc virus. Le Figaro đặc biệt chú ý đến « áp lực từ phía nhiều cơ quan tình báo » phương Tây. Một tài liệu điều tra của các cơ quan tình báo thuộc liên minh Five Eyes (gồm Mỹ, Anh, Úc, Canada và New Zealand) cáo buộc Bắc Kinh « phá hủy bằng chứng » về nguồn gốc virus, với nhận định thái độ của Trung Cộng là « một sự lăng nhục đối với đòi hỏi minh bạch quốc tế ».
Trung Cộng: ngoại trưởng Mỹ là « kẻ thù nhân loại»
Bắc Kinh đang tung ra chiến dịch tấn công ngoại trưởng Mỹ trên truyền thông, lên án ông Mike Pompeo là « kẻ thù của nhân loại ». Chiến dịch tấn công lãnh đạo ngoại giao Mỹ trên truyền thông Nhà nước Trung Cộng diễn ra liên tục từ ngày 27 đến 30/04: Pompeo là « kẻ dối trá », « kẻ vu khống »… Báo chí Trung Cộng coi Mike Pompeo là ngoại trưởng Mỹ tồi tệ nhất trong lịch sử.
« Bốn tội lỗi » của ngoại trưởng Mỹ mà truyền thông Trung Cộng bêu ra là cắt tài trợ cho WHO, che giấu thất bại của nước Mỹ trong việc phòng chống dịch Covid-19, đổ hết trách nhiệm cho Trung Cộng , và khiến thảm họa nhân đạo trên thế giới gia tăng, do các đàn áp quá mức nhắm vào một số quốc gia như Cuba hay Iran.
Tóm lại, ngoại trưởng Mike Pompeo là « kẻ gần như không còn nhân tính » và là « sự hổ thẹn cho nền ngoại giao Mỹ ». Trên thực tế, truyền thông Trung Cộng tránh đả kích công khai tổng thống Mỹ, mũi nhọn chỉ trích nhắm vào Hoa Kỳ được dồn sang viên ngoại trưởng.
Trump: đàm phán thương mại với TC là « thứ yếu »
Theo các nhà quan sát, quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh chưa bao giờ căng thẳng đến như vậy, kể từ khi hai nước nối lại quan hệ năm 1972. Theo Le Monde, truyền thông Nhà nước Trung Cộng , về mặt ngắn hạn, vẫn có thể tiếp tục dàn đồng ca về thành tích chống dịch hiệu quả hơn nhiều so với các nền dân chủ phương Tây, nhưng Bắc Kinh cũng không hề ảo tưởng, khi hiểu rằng bối cảnh thế giới hiện nay là « khó khăn và phức tạp hơn nhiều » với chế độ cộng sản.
Một làn sóng đòi khởi kiện Trung Cộng đang dấy lên, trong đó có vụ kiện do bang Mỹ Missouri khởi xướng, với đối tượng là chính phủ và đảng Cộng sản cầm quyền. Nếu như Trung Cộng khó lòng bị kết án, nhưng cũng « khó có ai dám khẳng định các vụ kiện như vậy sẽ không để lại hệ quả gì ».
Trong mấy ngày qua tổng thống Hoa Kỳ đã có « một đường lối cứng rắn hơn với Trung Cộng ». Sau một thời gian thậm chí ca ngợi Bắc Kinh trong việc đối phó với dịch, Donald Trump đã thay đổi hoàn toàn giọng điệu, với phát biểu gần như là cáo buộc đại dịch do virus thoát ra từ một phòng thí nghiệm Trung Cộng ở Vũ Hán.
Nếu như trước đó tổng thống Mỹ còn dè dặt do chờ đợi các tiến bộ trong đàm phán hưu chiến thương mại với Trung Cộng, vốn được coi là lá bài chính trong cuộc chạy đua tái cử vào Nhà Trắng, thì giờ đây với ông Trump, qua đại dịch Covid-19, vấn đề này chỉ còn là « thứ yếu ».
Lập trường cứng rắn hơn với Trung Cộng của tổng thống Mỹ ngay lập tức đi kèm với hàng loạt biện pháp. Kể từ ngày mùng 1 tháng Năm, nhân danh an ninh quốc gia, nguyên thủ Mỹ ra lệnh cấm mua « các thiết bị điện tử » của các cơ sở nằm dưới sự kiểm soát của « các đối thủ nước ngoài ». Không nói trực tiếp, nhưng ai cũng rõ đó là Trung Cộng .
Hạ Viện Mỹ, với sự đồng thuận của lưỡng đảng, đã thông qua luật ủng hộ ngoại giao đối với Đài Loan, hòn đảo mà Bắc Kinh coi là vùng đất thuộc Trung Cộng . Các thượng nghị sĩ Mỹ, với sự ủng hộ của tổng thống, cũng đang tìm cách ngăn cản Quỹ hưu trí của các viên chức liên bang đầu tư vào Trung Cộng …
Nhìn chung, thái độ đối kháng với Trung Cộng của tổng thống Trump chưa bao giờ rõ ràng như hiện nay. Trước đó, khác với phó tổng thống Mike Pence, ông Trump chưa bao giờ trực diện lên án « bản chất của chế độ cộng sản Trung Cộng », như lúc này
Mỹ không trả nợ cho Trung Cộng là ‘kiểu chơi không đẹp’ Tổng thống Trump trong cuộc họp hôm 14/4/2020 tại Vườn Hồng của Nhà Trắng Khi một số dân bi Đảng Cộng hòa cho rằng, để trả đũa việc Bắc Kinh đã lừa dối và che giấu sự bùng phát của dịch viêm phổi Vũ Hán thì Hoa Kỳ không cần phải trả nợ cho Trung Cộng , Tổng thống Donald Trump đã không đồng ý và nói rằng đây là “kiểu chơi không đẹp”. Vào ngày 30/4, trong sự kiện “Bảo vệ người Mỹ cao tuổi” tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã đề nghị chính quyền của ông áp dụng thuế quan mới đối với hàng hóa của Trung Cộng để bù đắp những tổn thất mà Hoa Kỳ đã phải gánh chịu do đại dịch gây nên. Tuy nhiên, một số thành viên Đảng Cộng hòa như Thượng nghị sĩ Lindsey Graham cho rằng, Mỹ có thể bù đắp những tổn thất do đại dịch gây nên bằng cách không cần phải trả nợ hàng nghìn tỷ USD trái phiếu Kho bạc Hoa Kỳ mà Trung Cộng đang nắm giữ. Đáp lại ý kiến của các nghị sĩ, Tổng thống Trump cho rằng: “Đó là một kiểu chơi không đẹp. Chúng ta phải bảo vệ đồng đô la của Hoa Kỳ. Chúng ta phải bảo vệ sự tôn nghiêm và tầm quan trọng của đồng đô la của chúng ta. Đây là đồng tiền vĩ đại nhất trong lịch sử của thế giới”. “Đó là lý do tại sao chúng ta lại đang vay không lãi suất. Chúng ta có thể dựa vào thuế quan, hoặc dùng các cách khác, thậm chí còn tốt hơn nhiều, mà không cần dùng biện pháp đó. Trò đó không đẹp”, ông Trump cho biết. Khi được hỏi về khả năng Mỹ không thanh toán nợ trái phiếu cho Trung Cộng , cố vấn kinh tế hàng đầu của Nhà Trắng, ông Larry Kudlow nói với tờ Politico: “Hoàn toàn không có chuyện đó. Uy tín và việc trả nợ đầy đủ đối với nợ Hoa Kỳ là bất khả xâm phạm. Và đồng đô la Mỹ cũng vậy, đồng tiền đáng tin cậy mới xứng đáng là đồng tiền dự trữ của thế giới”. Theo The Epoch Times, các nhà kinh tế cho rằng việc Mỹ hủy bỏ nghĩa vụ thanh toán trái phiếu đối với Trung Cộng sẽ làm tổn hại đến uy tín của chính phủ Hoa Kỳ. Một động thái như vậy sẽ làm giảm giá trị của trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ và làm tăng lãi suất. Điều này có thể dẫn đến khủng hoảng tài chính toàn cầu. Bộ Tài chính Hoa Kỳ cho biết, tính đến tháng 2/2020, Hoa Kỳ đã nợ Trung Cộng 1,09 nghìn tỷ USD. Trung Cộng là chủ nợ nước ngoài lớn thứ hai của Hoa Kỳ, sau Nhật Bản (1,26 nghìn tỷ USD). Các nguồn tin nói với The Washington Post rằng, Tổng thống Trump và các trợ lý của ông đã thảo luận riêng về việc tước quyền miễn trừ chủ quyền của Trung Cộng – tức đặc quyền cho phép các quốc gia không bị xét xử bởi bất kỳ cơ quan tài phán nào, dù là quốc tế hay thuộc quốc gia khác. Nếu Trung Cộng bị tước bỏ quyền này, Hoa Kỳ hay các nạn nhân khác chịu thiệt hại vì Covid-19 có thể khởi kiện để yêu cầu chính quyền Trung Cộng bồi thường thiệt hại liên quan đến đại dịch toàn cầu xuất phát từ thành phố Vũ Hán. Đài Loan: Trung Cộng không xứng đáng trong WHO |
« 5 quốc gia cuối cùng » chưa ra khỏi phong tỏa
Hiện nay chỉ còn 5 quốc gia, trong đó có bốn nước châu Âu, Pháp, Bỉ, Tây Ban Nha và Rumani (nước thứ năm là Maroc) còn sống trong phong tỏa.
Kể từ một hai tuần này, hàng loạt quốc gia bắt đầu ra khỏi phong tỏa. Tuy nhiên, ba quốc gia châu Âu Pháp, Bỉ và Tây Ban Nha quyết định chỉ bắt đầu ra khỏi phong tỏa kể từ ngày 11/05. Les Echos lưu ý là cho dù ra khỏi phong tỏa, nhưng nhiều nước vẫn tiếp tục duy trì các biện pháp hạn chế tiếp xúc.
Đa số các nước cho biết nhiều biện pháp có thể được duy trì vô thời hạn, nếu như số lượng người nhiễm virus tiếp tục gia tăng mạnh trở lại. Và ngay cả các quốc gia không áp dụng phong tỏa cũng tiếp tục tiến hành nhiều biện pháp giãn cách xã hội, xét nghiệm, thậm chí mang khẩu trang bắt buộc tại nơi công cộng.
Vì sao xứ nóng, nước ít phát triển ít tổn thất hơn?
Câu hỏi lớn ám ảnh các nhà địa lý học về y tế, các nhà dịch tễ học: Vì sao dịch bệnh lại diễn biến khác nhau theo một quốc gia, mỗi vùng lãnh thổ ? Các tác nhân nào là chủ đạo? Đa số các nước thiệt hại nặng nề là các nước xứ lạnh, các quốc gia phát triển. La Croix cũng chú ý đến tình trạng bệnh dịch lan rộng khắp hành tinh, chỉ trừ « các quốc gia tí hon, các Nhà nước độc tài, bậc thầy về che giấu thông tin » (hay các nước không có đủ phương tiện chẩn đoán).
Tại sao có sự khác biệt rất lớn giữa nhiều nước xứ lạnh, nước phát triển với các nước đang phát triển, các nước phía nam, các quốc gia xứ nóng?
Vấn đề các biện pháp phòng chống dịch khác nhau của chính quyền các nước chắc chắn là có những tác dụng nhất định. Tuy nhiên, hiện còn rất nhiều bí ẩn mà La Croix dẫn ra, như khả năng ảnh hưởng của nhiệt độ cao hạn chế tác hại của virus corona mới, cũng như cơ chế di truyền miễn dịch bẩm sinh, do phải sống trong môi trường mà hệ miễn dịch thường xuyên bị kích thích, do phải tiếp xúc không ngừng với các siêu vi.…
Đây có thể là điều khiến cho khu vực phía nam sa mạc Sahara dường như ít bị virus tấn công hơn hẳn. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, được La Croix dẫn lời, tất cả những nhận xét nêu trên mới chỉ là giả thiết cần được kiểm chứng.
Bài tổng hợp về đại dịch của La Croix lật ngược lại nhiều quan niệm vẫn từng được coi là không cần đặt câu hỏi. Rất đáng quan tâm với những ai muốn thoát khỏi lối mòn đánh giá « thành tích chống dịch » của một số quốc gia, chỉ dựa trên các số liệu chính quyền đưa ra. Từ con số đến thực tế nhiều khi là một trời, một vực.
Nam Hàn phản đối hành động nổ súng của Băc Hàn
Nam Hàn hôm thứ Hai cho biết họ đang phản đối hành động có dấu hiệu gây hấn của phía Triều Tiên, nói rằng quân đội của Bình Nhưỡng đã khởi xướng một cuộc đụng độ vào cuối tuần qua tại khu phi quân sự nằm giữa hai miền, Fox News đưa tin.Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nam Hàn, Choi Hyun-soo, cho biết Seoul đã gửi một thông điệp tới Bình Nhưỡng yêu cầu họ giải thích về vụ việc, tuy nhiên Bắc Hàn chưa có phản hồi.
Nam Hàn cáo buộc quân đội Bắc Hàn đã bắn một viên đạn vào một trong những chốt bảo vệ của họ hôm Chủ nhật. Quân đội Nam Hàn đã đáp trả bằng 20 phát súng cảnh cáo. Không có thương vong được báo cáo ở cả hai bên. Vụ việc xảy ra hai ngày sau khi lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong Un tái xuất sau 3 tuần mất tích.
Phòng Covid-19, Hy Lạp đưa người tị nạn lên đất liền
Hy Lạp hôm Chủ nhật đã bắt đầu di chuyển hàng trăm người di cư từ đảo Lesbos đến các cơ sở cách ly của chính phủ trên đất liền để giảm bớt tình trạng người tị nạn sống quá đông trong trại tị nạn khi dịch viêm phổi Vũ Hán vẫn chưa được kiểm soát, Fox News đưa tin hôm thứ Hai.Các nhà chức trách trên đảo đã lên kế hoạch di chuyển trước một nhóm khoảng 395 người di cư được coi là dễ bị tổn thương đến đất liền, một quan chức cảnh sát giấu tên nói với Reuters. Một quan chức của Bộ Di trú cho biết mục tiêu đặt ra là sẽ di chuyển khoảng 2.400 người tị nạn từ đảo lên đất liền.
Trước đó EU đã đề nghị Hy Lạp làm việc này. Athens từng cho rằng không cần thiết phải đưa người tị nạn từ đảo vào đất liền vì chưa phát hiện trường hợp lây nhiễm bệnh nào trong những người di cư. Hiện Hy Lạp có 2.632 người nhiễm virus Vũ Hán, trong đó có 146 người chết.
Australia cam kết chi 352 triệu đô la
chế tạo vaccin chống COVID-19
SBS của Australia sáng nay đưa tin nước này cam kết chi 352 triệu USD vào quỹ nghiên cứu chế tạo vắc-xin chống COVID-19 do Ủy ban Châu Âu khởi xướng.
Tanzania: Đu đủ và dê dương tính với Covid-19
Tổng thống Tanzania John Magufuli ngày 3/5 đã cho thải loại những bộ dụng cụ xét nghiệm virus corona, bởi vì chúng cho kết quả dương tính với những mẫu thử lấy từ một con dê và một quả đu đủ.
Bộ dụng cụ xét nghiệm Covid-19 được nhập khẩu từ nước ngoài, hãng tin Reuters dẫn lời ông Magufuli nói trong một sự kiện ở Chato phía tây bắc Tanzania.
Ông Magufuli không cho biết nguồn gốc của những bộ dụng cụ xét nghiệm này.
Tổng thống Magufuli cho biết, trước đó ông đã chỉ thị an ninh Tanzania kiểm tra chất lượng của bộ dụng cụ. Họ đã lấy ngẫu nhiên một số mẫu thử không phải của người, mà từ một quả đu đủ, một con dê và một con cừu, rồi họ đính lên mẫu thử đó tên của người và tuổi.
Những mẫu này sau đó được gửi tới phòng thí nghiệm của Tanzani để xét nghiệm virus corona. Kỹ thuật viên phòng thí nghiệm không được cho biết về nguồn gốc của mẫu thử.
Các mẫu từ đu đủ và dê đã cho kết quả dương tính với Covid-19, Tổng thống Magufuli nói.
Điều này đặt ra khả năng một số người đã bị xét nghiệm dương tính với nCoV trong khi thực tế họ không nhiễm virus.
“Có chuyện gì đó ở đây. Tôi đã nói từ trước rồi chúng ta không nên chấp nhận rằng mọi viện trợ đều có ý tốt cho quốc gia này”, ông Magufuli nói.
